Tuần lễ “Làm mẹ an toàn” diễn ra từ ngày 01/10 đến ngày 07/10 hằng năm là dịp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về chăm sóc sức khỏe sinh sản, đặc biệt là sức khỏe của bà mẹ và trẻ sơ sinh. Hưởng ứng Tuần lễ “Làm mẹ an toàn” năm 2026, Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Mỹ khuyến cáo các thai phụ hãy chủ động chăm sóc sức khỏe trong suốt thai kỳ, trong đó kiểm soát đường huyết thai kỳ là một trong những nội dung quan trọng góp phần bảo vệ sức khỏe của mẹ và thai nhi, hướng đến một thai kỳ an toàn và cuộc sinh thuận lợi. Đái tháo đường thai kỳ là gì? Đái tháo đường thai kỳ (ĐTĐTK) là tình trạng rối loạn chuyển hóa glucose được phát hiện lần đầu trong thời kỳ mang thai. Đây là một vấn đề sức khỏe thường gặp ở phụ nữ mang thai và có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, đường huyết tăng cao trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người mẹ và làm tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng đối với thai nhi, trong quá trình sinh và sau sinh.

Vì vậy, tầm soát và kiểm soát đường huyết đúng thời điểm có ý nghĩa quan trọng trong chăm sóc thai kỳ an toàn.

1. Những nguy cơ khi không kiểm soát tốt đường huyết thai kỳ Đối với người mẹ Đái tháo đường thai kỳ không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ:

• Tăng huyết áp trong thai kỳ và tiền sản giật.
• Thai to, làm tăng nguy cơ sinh khó và phải mổ lấy thai.
• Một số biến chứng trong quá trình sinh và sau sinh.
• Tăng nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2 trong những năm sau này.

Đối với thai nhi và trẻ sơ sinh Đường huyết của người mẹ tăng cao có thể làm tăng nguy cơ:

• Thai to, có thể gây khó khăn trong quá trình chuyển dạ và sinh.
• Chấn thương khi sinh, trong đó có nguy cơ kẹt vai.
• Sinh non.
• Hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh sau sinh.
• Các vấn đề về hô hấp ở trẻ sơ sinh.
• Về lâu dài, trẻ có thể tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và rối loạn chuyển hóa.

Do đó, kiểm soát đường huyết không chỉ bảo vệ sức khỏe của người mẹ trong thai kỳ mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe của trẻ ngay từ những ngày đầu đời.

2. Chủ động tầm soát đái tháo đường thai kỳ

Một trong những biện pháp quan trọng để phát hiện đái tháo đường thai kỳ là tầm soát đường huyết theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Thai phụ thường được thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) vào khoảng tuần thai thứ 24–28. Với những thai phụ có yếu tố nguy cơ cao như thừa cân, béo phì, tiền sử gia đình mắc đái tháo đường hoặc đã từng bị đái tháo đường thai kỳ, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra sớm hơn. Thai phụ không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi kiểm tra, bởi đái tháo đường thai kỳ có thể diễn biến âm thầm.

3. Làm gì để phòng ngừa và kiểm soát đái tháo đường thai kỳ? Để có một thai kỳ khỏe mạnh, thai phụ nên:

- Khám thai định kỳ: Tuân thủ lịch khám thai và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm, kiểm tra theo chỉ định của bác sĩ.

- Kiểm soát chế độ ăn uống: Ưu tiên chế độ ăn đa dạng, cân đối, tăng cường rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ; hạn chế đồ uống có đường, bánh kẹo và các thực phẩm chứa nhiều đường đơn.

- Duy trì vận động phù hợp: Nếu không có chống chỉ định của bác sĩ, thai phụ nên duy trì các hoạt động thể lực nhẹ nhàng, phù hợp với tình trạng sức khỏe và tuổi thai.

- Theo dõi cân nặng: Tăng cân trong thai kỳ cần phù hợp với thể trạng của từng người. Không nên tự ý ăn quá nhiều với quan niệm “ăn cho hai người”.

- Tuân thủ hướng dẫn điều trị: Đối với thai phụ đã được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ, cần thực hiện đúng hướng dẫn về chế độ ăn, vận động, theo dõi đường huyết và sử dụng thuốc nếu được bác sĩ chỉ định.

4. Làm mẹ an toàn – bắt đầu từ sự chủ động của mỗi thai phụ

Một thai kỳ an toàn không chỉ phụ thuộc vào việc chăm sóc trong ngày sinh mà bắt đầu từ sự chủ động của người mẹ ngay từ những tháng đầu thai kỳ. Khám thai đúng lịch – tầm soát đúng thời điểm – kiểm soát đường huyết – dinh dưỡng hợp lý – vận động phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế chính là những việc làm thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe mẹ và bé. H

ưởng ứng Tuần lễ “Làm mẹ an toàn” năm 2026 (01/10 – 07/10), Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Mỹ kêu gọi các gia đình cùng quan tâm, đồng hành và hỗ trợ phụ nữ mang thai thực hiện đầy đủ việc chăm sóc sức khỏe thai kỳ. 🌷 “Làm mẹ an toàn – Chủ động từ hôm nay, khỏe mạnh cho ngày mai.”

Vì sức khỏe của mẹ – vì sự phát triển khỏe mạnh của bé - hãy chủ động kiểm soát đường huyết thai kỳ và thực hiện đầy đủ các khuyến cáo chăm sóc thai sản của nhân viên y tế.